Lot Nedir? İşlem Hacmi, Lot Hesaplama ve Doğru Pozisyon Büyüklüğü
Lot, bir işlemde ne kadar büyüklükle piyasada olduğunuzu gösterir. Yatırımcıların hesabını en sık yakan hata yanlış yön tahmini değil, yanlış lot büyüklüğüdür.
Lot büyüklükleri
Forex'te standart birim 1 lot = 100.000 birim baz para birimidir. Bunun altında üç yaygın kademe vardır:
Mini lot (0,10) 10.000 birimdir. Mikro lot (0,01) 1.000 birimdir. Bazı kurumlar nano lot (0,001) da sunar.Küçük hesaplarla çalışanlar için mikro lot, riski kontrol edilebilir tutmanın en pratik yoludur. Aynı stratejiyi 1 lotla uygulamak ile 0,01 lotla uygulamak arasındaki fark, hayatta kalma süresidir.
Doğru lot nasıl hesaplanır?
Formül basittir ve her işlemde aynıdır:
Lot = (Hesap × Risk yüzdesi) ÷ (Stop mesafesi × Pip değeri)Örnek: 2.000 USD hesap, işlem başına %1 risk (20 USD), 50 pip stop mesafesi. Standart lotta pip değeri 10 USD olduğuna göre: 20 ÷ (50 × 10) = 0,04 lot.
Dikkat edin: bu hesapta piyasa hakkında hiçbir tahmin yok. Sadece kaybetmeyi göze aldığınız tutar var. Doğru lot, tahminin değil aritmetiğin sonucudur.
Aynı hesap, aynı strateji, farklı lot: biri üç ayda büyür, diğeri üç haftada biter. Fark yön tahmininde değil, pozisyon büyüklüğündedir.
Kaldıraç lot demek değildir
Kaldıraç ile lot sık karıştırılır. Kaldıraç, belirli bir hacmi açabilmek için ne kadar teminat gerektiğini belirler; riski doğrudan belirlemez.
Riski belirleyen şey açtığınız hacim ve stop mesafenizdir. Yüksek kaldıraçlı bir hesapta 0,01 lot açarsanız riskiniz küçüktür; düşük kaldıraçlı bir hesapta 1 lot açarsanız riskiniz büyüktür.
Kaldıracı "daha büyük pozisyon açabilme izni" olarak görmek, hesabı hızla teminat tamamlama seviyesine taşır.
Robotlar lotu nasıl belirler?
Otomatik işlem sistemlerinde lot ya sabit verilir ya da bakiyeye oranla dinamik hesaplanır. Sabit lot, hesap büyüdükçe riski göreli olarak küçültür; dinamik lot ise hesapla birlikte ölçeklenir.
Kritik nokta şudur: robot lotu nasıl hesaplıyor bilmiyorsanız, riskinizi de bilmiyorsunuz demektir. Bir forex robotu değerlendirirken sorulacak ilk sorulardan biri budur.
Lot kademeleri ve karşılıkları
Lot kademelerini bir kez tablo halinde görmek, sonraki bütün hesapları kolaylaştırır.
| Ad | Lot | Birim | Yaklaşık pip değeri | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| Standart | 1,00 | 100.000 | ~10 USD | büyük hesaplar |
| Mini | 0,10 | 10.000 | ~1 USD | orta hesaplar |
| Mikro | 0,01 | 1.000 | ~0,10 USD | küçük hesaplar, en yaygın |
| Nano | 0,001 | 100 | ~0,01 USD | her kurumda yok |
Küçük hesapla çalışanların en sık hatası, mikro lotu "ciddiye alınmayacak kadar küçük" görmektir. Oysa 500 USD'lik bir hesapta 0,10 lot açmak, tek bir 50 pip'lik ters hareketin sermayenin %10'unu götürmesi demektir.
Sabit lot mu, yüzde risk mi?
İki yaklaşım vardır ve ikisi zamanla çok farklı sonuç verir.
| Sabit lot | Yüzde risk | |
|---|---|---|
| Mantığı | her işlemde aynı lot | her işlemde bakiyenin aynı yüzdesi |
| Hesap büyürken | risk oransal olarak küçülür | pozisyon da büyür |
| Hesap küçülürken | risk oransal olarak büyür | pozisyon da küçülür |
| Zayıf yanı | zarar serisinde hızlanarak batırır | toparlanma yavaşlar |
Sabit lotun tehlikesi görünmez ilerler: 10.000 USD hesapta 0,50 lot makul bir risktir; aynı hesap 4.000 USD'ye düştüğünde aynı 0,50 lot artık iki buçuk kat daha agresiftir. Yani hesap en kırılgan olduğu anda en çok riski alır.
Yüzde risk yaklaşımı bunu kendiliğinden düzeltir: bakiye düştükçe lot da düşer. Toparlanma yavaşlar ama hesabın tamamen bitme ihtimali ciddi biçimde azalır.
Pozisyon büyüklüğü bir strateji tercihi değil, hayatta kalma tercihidir. Yön tahmini yanlış olduğunda sizi oyunda tutan tek şey lot büyüklüğüdür.
Aynı strateji, iki farklı lot: sayısal örnek
İki yatırımcı düşünelim. İkisi de 5.000 USD ile başlıyor, ikisi de aynı sinyalleri alıyor ve üst üste altı işlem kaybediyor. Tek fark lot büyüklüğü.
| İşlem | A: işlem başına %2 risk | B: işlem başına %10 risk |
|---|---|---|
| Başlangıç | 5.000 | 5.000 |
| 1 | 4.900 | 4.500 |
| 2 | 4.802 | 4.050 |
| 3 | 4.706 | 3.645 |
| 4 | 4.612 | 3.281 |
| 5 | 4.520 | 2.952 |
| 6 | 4.429 | 2.657 |
| Başa dönmek için gereken kazanç | %12,9 | %88,2 |
A yatırımcısı sermayesinin yaklaşık %11'ini kaybetti ve normal bir toparlanma serisiyle geri gelebilir. B yatırımcısı yarısına yakınını kaybetti ve başa dönmek için neredeyse hesabını ikiye katlaması gerekiyor. Strateji aynıydı; fark sadece lottaydı.
Bu tablo, altı ardışık zararın olağandışı olmadığını bilenler için ürkütücü değildir. Olağandışı sayanlar içinse genellikle geç öğrenilen bir derstir.
Lot ve teminat ilişkisi
Açtığınız her lot, hesabınızın bir kısmını teminat olarak bloke eder. Lot büyüdükçe bloke edilen tutar büyür, serbest teminat küçülür.
Serbest teminat küçüldükçe hesabın dayanabileceği ters hareket mesafesi kısalır. Yani büyük lot iki yönden birden vurur: zarar hızlı büyür ve dayanma payı azalır.
Bu yüzden "kaldıracım yüksek, istediğim kadar lot açabilirim" cümlesi teknik olarak doğru, pratikte yanlıştır. Kaldıraç açabileceğiniz maksimum lotu belirler; açmanız gereken lotu ise risk hesabınız belirler.
Günlük piyasa bülteni
Her sabah sade bir dille piyasa özeti, canlı hesabın izleme bilgisi ve uzman geri dönüşü. Ücretsiz.
Bülteni al →Sık sorulan sorular
0,01 lot ne kadar risk taşır?
Mikro lotta çoğu major paritede 1 pip yaklaşık 0,10 USD'dir. 50 pip stop ile açılan 0,01 lotluk bir işlemin riski yaklaşık 5 USD olur.
Küçük hesapla kaç lot açılmalı?
Rakam vermek doğru olmaz; hesabınızın yüzdesiyle düşünmelisiniz. Yaygın yaklaşım işlem başına sermayenin %1-2'sinden fazlasını riske atmamaktır.
Lot büyütmek kazancı artırır mı?
Kazancı da zararı da aynı oranda büyütür. Strateji kârlı değilse lot büyütmek yalnızca kaybetme hızını artırır.
Küçük hesapla mikro lot açmak zaman kaybı mı?
Hayır. Küçük hesapta amaç hızlı büyümek değil, stratejiyi gerçek koşullarda hatasız uygulayabildiğinizi görmektir. Lot büyütmek her zaman mümkündür; kaybedilen sermayeyi geri getirmek çok daha zordur.
Lot büyüklüğünü kazandıkça artırmalı mıyım?
Yüzde risk yaklaşımında bu kendiliğinden olur; bakiye büyüdükçe aynı yüzde daha büyük lot verir. Kazanç serisinde yüzdeyi de artırmak ise riski katlar ve tek bir ters hareketle serinin tamamını geri verdirebilir.
Farklı enstrümanlarda aynı lot aynı risk midir?
Hayır. Aynı 0,10 lot, EURUSD'de ve altında çok farklı parasal risk taşır çünkü sözleşme boyutu ve tipik hareket genişliği farklıdır. Risk her enstrüman için ayrı hesaplanmalıdır.
İlgili yazılar
→ Pip Nedir? Pip Hesaplama ve Kâr/Zarar Mantığı → Forex'te Risk Yönetimi: Sermayeni Koruma Sanatı → Teminat Tamamlama (Margin Call) Nedir? → Forex Robotu Nedir? Otomatik İşlem Nasıl Çalışır?Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Forex/CFD işlemleri yüksek risk içerir ve yatırdığınız sermayenin tamamını kaybedebilirsiniz. Geçmiş performans gelecekteki sonuçların garantisi değildir.