Pip Nedir? Forex'te Pip Hesaplama ve Kâr/Zarar Mantığı

Pip, kur çiftlerindeki en küçük standart fiyat adımıdır. Piyasada kâr ve zarar pip cinsinden konuşulur; bu yüzden pip mantığını anlamadan risk yönetimi de yapılamaz.

Pip tam olarak nedir?

Pip, "percentage in point" ifadesinin kısaltmasıdır ve bir kur çiftinde fiyatın atabileceği standart en küçük adımı ifade eder. Çoğu parite için bu adım virgülden sonraki dördüncü hanedir.

Örnek: EURUSD 1,0850'den 1,0851'e çıktıysa fiyat 1 pip yükselmiştir. Japon Yeni içeren çiftlerde (örneğin USDJPY) ise pip, virgülden sonraki ikinci hanedir: 151,20'den 151,21'e geçiş 1 piptir.

Bazı platformlar bir hane daha gösterir; buna pipet (fractional pip) denir. 1 pip = 10 pipet'tir. Ekranda 1,08505 gibi beş haneli bir fiyat görüyorsanız, son hane pipettir.

1 pip kaç para eder?

Pip'in parasal karşılığı tek başına sabit değildir; işlem hacmine bağlıdır. Standart bir lot (100.000 birim) ile işlem açtığınızda, çoğu major paritede 1 pip yaklaşık 10 USD değerindedir.

Hacim küçüldükçe pip değeri de aynı oranda küçülür: 0,10 lot (mini) ile 1 pip ≈ 1 USD, 0,01 lot (mikro) ile 1 pip ≈ 0,10 USD olur.

Bu yüzden "50 pip kazandım" cümlesi tek başına bir şey ifade etmez. 0,01 lotla 50 pip 5 dolardır; 1 lotla 50 pip 500 dolardır. Sonucu belirleyen pip sayısı değil, pip × hacim çarpımıdır.

Pip üzerinden risk hesaplamak

Disiplinli bir yatırımcı işlemden önce şunu bilir: "Zararı kesersem kaç pip kaybederim ve bu kaç para eder?"

Diyelim ki hesabınız 1.000 USD ve işlem başına en fazla %2 risk almak istiyorsunuz. Bu, 20 USD demektir. Stop mesafeniz 40 pip ise, pip başına düşebilecek tutar 20 / 40 = 0,50 USD'dir. Bu da yaklaşık 0,05 lot anlamına gelir.

Hesabı tersten kuranlar "ne kadar lot açabilirim" diye sorar ve genellikle hesabını buradan yakar. Doğru soru şudur: kaybetmeyi göze aldığım tutar, stop mesafeme bölününce hangi lotu verir?

Spread'in pip cinsinden anlamı

İşlem açtığınız anda genellikle küçük bir zararla başlarsınız; bunun sebebi alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Bu farka spread denir ve o da pip cinsinden ölçülür.

Spread 1,2 pip ise, işleminiz kâra geçmeden önce fiyatın en az 1,2 pip lehinize hareket etmesi gerekir. Kısa vadeli, çok işlem açan stratejilerde bu maliyet toplamda ciddi rakamlara ulaşır.

Enstrümana göre pip nerededir?

Pip'in hangi hanede olduğu enstrümana göre değişir. En sık karıştırılan konu budur; yanlış hane, stop mesafesini on kat yanlış hesaplatır.

Tablodaki değerler yaklaşıktır ve kurumun sözleşme detayına (contract size) bağlıdır. Yeni bir enstrümanda işlem açmadan önce platformdaki sözleşme özelliklerine bakmak, tahmin yürütmekten her zaman iyidir.

Pip değeri neden herkeste aynı çıkmıyor?

Pip değeri üç şeye bağlıdır: işlem hacmi, kotasyon para birimi ve hesabınızın para birimi.

Kotasyon para birimi USD olan çiftlerde (EURUSD, GBPUSD, AUDUSD) ve hesabınız da USD ise pip değeri sabittir: 1 lot = 10 USD. Karşınıza çıkan tek değişken hacimdir.

Kotasyon para birimi USD olmayan çiftlerde (USDJPY, USDCAD, USDCHF) pip değeri o anki kura göre değişir. USDJPY'de 1 lotluk pip değeri, kur 151 iken ile 130 iken aynı değildir.

Hesabınız TL ise her şeyin üzerine bir de USDTRY çevrimi biner. Aynı 50 pip, kur hareket ettiği için farklı günlerde farklı TL karşılığı verir. Bu yüzden risk hesabını her işlemde o anın pip değeriyle yapmak gerekir; ezberlenmiş bir rakamla değil.

Pip, puan ve tick farkı

Bu üç kelime çoğu yerde birbirinin yerine kullanılır ama aynı şey değildir.

• Pip: kur çiftlerindeki standart fiyat adımı (genelde 4. hane).
• Pipet / point: pip'in onda biri. Beş haneli fiyat gösteren platformlarda son hanedir. 10 pipet = 1 pip.
• Tick: fiyatın gerçekleşen her değişimi. Bir tick bir pip olabilir, olmayabilir; likit piyasada çoğu tick pipet düzeyindedir.

Pratikte kritik olan nokta şudur: MetaTrader'da stop mesafesini puan cinsinden girersiniz. Beş haneli bir fiyatlamada 20 pip'lik stop, platforma 200 puan olarak yazılır. Bu farkı bilmeyen yatırımcı stop'unu on kat dar koyar ve daha ilk dalgada dışarı atılır.

Pip hesabında sık yapılan hatalar

1. Pip sayısını kâr sanmak. "Bugün 80 pip yaptım" cümlesinin parasal karşılığı yoktur. 0,01 lotla 80 pip 8 dolardır.
2. Yen çiftlerinde 4. haneyi kullanmak. USDJPY'de pip 2. hanededir; 4. haneden hesaplayan kişi riskini 100 kat yanlış ölçer.
3. Spread'i hesaba katmamak. 10 pip hedefli bir işlemde 2 pip spread, hedefin beşte biri demektir.
4. Pip değerini sabit ezberlemek. Yen ve TL içeren hesaplarda pip değeri her gün değişir.
5. Stop'u pip yerine puan girmek. Yukarıdaki 200/20 karışıklığı.

Bu hataların ortak yanı şudur: hiçbiri piyasa tahminiyle ilgili değildir. Hepsi ölçü hatasıdır ve ölçü hataları, yön tahmininden çok daha fazla hesap bitirir.

Sık sorulan sorular

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Forex/CFD işlemleri yüksek risk içerir ve yatırdığınız sermayenin tamamını kaybedebilirsiniz. Geçmiş performans gelecekteki sonuçların garantisi değildir.